Göz Kuruluğu İçin Hangi Doktora Gidilir? Göz Hastalıkları mı?

Kısa cevap: Tekrarlayan veya günlük yaşamı etkileyen göz kuruluğunda doğru bölüm Göz Hastalıkları (Oftalmoloji)dir. Yanma, batma, kumlanma hissi, kızarıklık, ışığa hassasiyet ve dalgalanan bulanık görme kuru gözle ilişkili olabilir. Kontakt lens kullanımı, uzun ekran süresi, bazı ilaçlar ve romatizmal/otoimmün hastalıklar riski artırabilir. Ani görme kaybı, şiddetli göz ağrısı, belirgin travma, kimyasal temas veya çok kırmızı ve sulanan göz gibi ciddi belirtiler varsa acil göz değerlendirmesi gerekir.

Göz kuruluğu için hangi doktora gidilir?

Göz kuruluğu, gözyaşının yetersiz üretilmesi veya gözyaşı tabakasının gözü yeterince koruyamaması durumunda gelişebilir. Gözyaşı yalnız su değildir; yağ, su ve mukus benzeri katmanların birlikte oluşturduğu bir yüzey tabakasıdır. Bu denge bozulduğunda gözde batma ve yanma oluşabilir. Kuru göz bazen basit çevresel nedenlerle geçici olurken, bazı kişilerde kronikleşebilir.

Göz Hastalıkları muayenesinde ne yapılır?

Göz doktoru kornea, göz kapakları ve gözyaşı tabakasını değerlendirir. Gözyaşının miktarı, ne kadar hızlı buharlaştığı ve göz kapağı kenarındaki yağ bezlerinin durumu incelenebilir. NEI; kuru göz değerlendirmesinde gözyaşı miktarını ölçen testler, yarık lamba muayenesi ve gözyaşı filminin parçalanma süresini ölçen yöntemlerin kullanılabileceğini belirtir.

Göz kuruluğunun belirtileri nelerdir?

• Batma, yanma veya çiziliyormuş hissi
• Göze kum kaçmış gibi rahatsızlık
• Kızarıklık
• Işığa hassasiyet
• Özellikle uzun okuma veya ekran kullanımında dalgalanan bulanık görme
• Bazen paradoksal olarak fazla sulanma
• Kontakt lens toleransının azalması

Hangi durumlar kuru gözü artırabilir?

Yaşın ilerlemesi, hormonal değişiklikler, kontakt lens, uzun ekran kullanımı, kuru-klimalı ortamlar ve bazı ilaçlar kuru göz riskini artırabilir. Alerji ilaçları, bazı antidepresanlar ve tansiyon ilaçları gibi ilaçlar bazı kişilerde göz kuruluğuna katkıda bulunabilir. Diyabet, tiroid hastalıkları ve Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklar da kuru gözle ilişkili olabilir.

Ekran kullanımı neden etkiler?

Ekrana odaklanıldığında göz kırpma sıklığı azalabilir. Göz kırpma, gözyaşı filmini kornea üzerinde yeniden dağıtır; daha seyrek kırpmak göz yüzeyinin daha hızlı kurumasına katkı sağlayabilir. Düzenli kısa molalar vermek, bilinçli şekilde göz kırpmak ve ekranı göz hizasının biraz altında konumlandırmak bazı kişilerde rahatlama sağlar.

Yapay gözyaşı herkese yeterli midir?

Hafif kuru gözde reçetesiz yapay gözyaşları sık kullanılan ilk seçeneklerdendir. Ancak sık damla ihtiyacı, belirgin ağrı-kızarıklık, uzun süren bulanık görme veya kontakt lens intoleransı varsa yalnız damla değiştirerek aylarca beklemek yerine muayene gerekir. Daha ciddi kuru gözde reçeteli ilaçlar, kapak kenarı tedavileri veya gözyaşı drenajını azaltan özel yöntemler kullanılabilir.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

• Ani görme kaybı veya yeni belirgin görme azalması
• Şiddetli göz ağrısı
• Kimyasal madde teması
• Göze yabancı cisim saplanması veya ciddi travma
• Çok kırmızı, ağrılı ve ışığa bakamayan göz

Randevuya giderken ne hazırlamalısınız?

Şikâyetin ne zaman başladığını, günün hangi saatinde arttığını ve ekran/kontakt lensle ilişkisini not edin. Kullandığınız tüm göz damlalarını, kontakt lens markası ve kullanım süresini belirtin. Ağız kuruluğu, eklem ağrısı, tiroid veya romatizmal hastalık öyküsü varsa söyleyin. Düzenli kullanılan sistemik ilaçlar da önemlidir; doktor önerisi olmadan ilaç kesmeyin.

Göz kuruluğu kalıcı hasar yapar mı?

Çoğu kuru göz vakası uygun bakım ve tedaviyle kontrol edilebilir. Bununla birlikte ağır ve tedavisiz kuru göz bazı kişilerde kornea yüzeyini etkileyebilir. Bu nedenle görmeyi etkileyen veya sürekli ağrı-kızarıklık yapan kuruluk “basit yorgunluk” diye geçiştirilmemelidir.

Kontakt lens kullananlar nelere dikkat etmelidir?

Kontakt lensle belirgin ağrı, kızarıklık veya ışık hassasiyeti yalnız kuru göz olarak kabul edilmemelidir; kornea enfeksiyonu gibi daha ciddi sorunlar lens kullanıcılarında önem taşır. Lens kullanım süresini aşmamak, lensle uyumamak ve hijyen kurallarına uymak gerekir. Yeni ve ağrılı kızarıklıkta lens çıkarılmalı ve göz doktoruna hızlı başvurulmalıdır.

Kuru göz neden bazen sulanmaya yol açar?

Göz yüzeyi kuruyup tahriş olduğunda refleks olarak fazla miktarda sulu gözyaşı üretilebilir. Bu gözyaşı kaliteli ve kalıcı bir gözyaşı tabakası oluşturmadığı için kişi hem kuruluk hissedip hem de gözlerinin sulandığını söyleyebilir. Bu durum özellikle rüzgâr ve ekran kullanımıyla artabilir. Sürekli sulanmanın gözyaşı kanalı tıkanıklığı gibi başka nedenleri de bulunduğundan muayene önemlidir.

Göz kapağı kenarı neden değerlendirilir?

Gözyaşının yağ tabakasını üreten meibomian bezleri göz kapağı kenarında bulunur. Bu bezlerin çalışması bozulduğunda gözyaşı daha hızlı buharlaşabilir. Kapak kenarında kabuklanma, kızarıklık veya arpacık eğilimi varsa kuru gözle birlikte blefarit ya da meibomian bez disfonksiyonu düşünülebilir. Tedavi bu durumda yalnız yapay gözyaşından daha farklı olabilir.

Hangi günlük alışkanlıklar yardımcı olabilir?

Kuru ve klimalı ortamda nemlendirici kullanmak, direkt vantilatör rüzgârından kaçınmak, uzun ekran çalışmalarında düzenli mola vermek ve dışarıda rüzgâra karşı koruyucu gözlük kullanmak bazı kişilerde belirtileri azaltabilir. Yeterli uyku ve su tüketimi de genel göz konforuna katkı sağlayabilir. Ancak bu önlemler, belirgin kornea hastalığı veya kronik göz yüzeyi hastalığı varsa tıbbi tedavinin yerini tutmaz.

Reçetesiz damla seçerken neden dikkat gerekir?

Göz kızarıklığını hızla giderdiği iddia edilen damar büzücü damlalar kuru göz tedavisiyle aynı şey değildir ve sık kullanım bazı kişilerde sorun yaratabilir. Sık damla kullanan kişilerde koruyucu madde içermeyen yapay gözyaşları tercih edilebilir; en uygun ürün sıklık ve göz yüzeyi bulgularına göre değişir. Kronik kullanım öncesi göz doktorundan öneri almak daha güvenlidir.

İlgili rehberler

• Göz ağrısı için hangi doktora gidilir?
• Göz seğirmesi için hangi doktora gidilir?
• Tiroid hastalığı için hangi doktora gidilir?

Tıbbi bilgilendirme: Bu rehber genel bilgilendirmedir; göz muayenesinin yerine geçmez.

Kaynaklar

• National Eye Institute — Dry Eye
• National Eye Institute — Testing for Dry Eye