Acil Uyarılar: Ne Zaman 112’yi Aramalısınız?
Hayati tehlike düşündüren bir belirti varsa Türkiye’de 112’yi hemen arayın. Özellikle ciddi nefes alma güçlüğü, göğüste baskı veya ağrı, inme belirtileri, bilinç kaybı, durdurulamayan kanama ve hızla gelişen dil/boğaz şişmesi için rutin muayene randevusu beklemeyin. Kişinin durumunun ne kadar ciddi olduğundan emin değilseniz 112 Acil Çağrı Merkezi’nden yardım isteyebilirsiniz.
Önemli: Bu sayfa bir belirtiler rehberidir; hastalık tanısı koymaz ve uzaktan aciliyet derecesini kesinleştiremez. Belirtiler tek tek veya birlikte görülebilir. Aşağıdaki örnekler tüm acil durumları kapsamaz.
112’yi hemen aramanız gereken durumlar
1. Kalp krizi düşündüren belirtiler
Göğüste birkaç dakika süren veya tekrarlayan baskı, sıkışma, ağrı ya da rahatsızlık; buna eşlik eden nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, baygınlık hissi veya ağrının kol, sırt, boyun ya da çeneye yayılması acil yardım gerektirebilir. Kalp krizi her kişide aynı biçimde ortaya çıkmaz. Şüphe varsa kişi kendi aracıyla hastaneye gitmeye çalışmak yerine 112’yi aramalıdır.
2. İnme (felç) düşündüren ani belirtiler
Aniden yüzde kayma veya tek taraflı uyuşma/güçsüzlük, kolda güç kaybı, konuşmanın bozulması, söyleneni anlayamama, görme kaybı, denge bozukluğu ya da nedeni açıklanamayan çok şiddetli baş ağrısı inme belirtisi olabilir. Belirtiler kısa sürede geçmiş olsa bile gecikmeden 112’yi arayın. Başlangıç saatini not etmek sağlık ekibine yardımcı olabilir.
3. Ciddi solunum sorunu veya ağır alerjik reaksiyon
Konuşmayı güçleştiren nefes darlığı, morarma, boğulma hissi; özellikle ilaç, gıda veya böcek sokmasından sonra dil/boğaz şişmesi, hırıltılı solunum, yutma güçlüğü, hızla kötüleşme veya bayılma acil yardım gerektirir. Bunlar anafilaksi adı verilen ağır alerjik reaksiyonla ilişkili olabilir.
4. Bilinç kaybı, ağır yaralanma ve kontrol edilemeyen kanama
Kişinin uyandırılamaması, normal nefes almaması, ciddi kafa travması, ağır kaza, şiddetli yanık veya yoğun ve durdurulamayan kanamada 112’yi arayın. Nöbetin beş dakikadan uzun sürmesi, arka arkaya nöbet olması, nöbet sonrasında kişinin normal nefes almaması veya ilk kez nöbet geçirmesi de acil değerlendirme gerektirir.
5. Ciddi enfeksiyon veya menenjit/sepsis uyarıları
Enfeksiyon veya ateşle birlikte yeni başlayan belirgin bilinç bulanıklığı, ağır nefes darlığı, çok kötü genel durum, boyun sertliği, nöbet ya da bastırıldığında solmayan kırmızı-mor döküntü acil uyarı işareti olabilir. Döküntü her hastada görülmez; döküntü çıkmasını beklemeyin. Çocuklarda belirgin halsizlik, zor uyandırılma, solunum sıkıntısı veya beslenememe de geciktirilmemelidir.
112, acil servis ve aile hekimi arasında nasıl karar verilir?
- 112: Hayati risk, hızla kötüleşme veya yukarıdaki ciddi uyarı işaretleri varsa hemen arayın.
- Aynı gün acil değerlendirme: Ani görme azalması, yeni ve şiddetli göz ağrısı gibi hızlı değerlendirme gerektiren ancak 112 gerekip gerekmediği belirtilerin bütününe bağlı durumlarda acil sağlık hizmetine başvurun. Ulaşımın güvenliği veya aciliyet belirsizse 112’den yönlendirme isteyin.
- Aile hekimi / uygun poliklinik: Acil uyarı işareti olmayan, hafif ve stabil şikâyetlerde ilk değerlendirme için uygun olabilir. Şikâyet artarsa yeniden değerlendirme gerekir.
Risk grupları: Bebekler ve küçük çocuklar, gebeler, ileri yaştakiler, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve önemli kronik hastalığı olanlar bazı ciddi sorunlarda farklı ya da silik belirtiler gösterebilir. Bu gruplarda bekleme kararı için daha düşük eşikle profesyonel yardım alınmalıdır.
Acil yardım beklerken ne yapmalı?
- 112’ye açık adresi/konumu, kişinin yaşını, ana belirtilerini ve ne zaman başladığını söyleyin; görevlinin sorularını yanıtlayın.
- Hastayı yalnız bırakmayın; güvenli bir ortam sağlayın ve 112 görevlisinin yönlendirmelerini izleyin.
- Bilinç kaybı veya solunum durması varsa 112 görevlisine hemen bildirin ve yönlendirdiği ilk yardım adımlarını uygulayın.
- Nöbet geçiren kişiyi zorla tutmayın, ağzına bir şey koymayın; etrafındaki sert cisimleri uzaklaştırın ve nöbetin süresini takip edin.
- Özellikle bilinç değişikliği veya yutma güçlüğü varsa yiyecek, içecek ya da ağızdan ilaç vermeyin. Kişiyi kendi başına araç kullanmaya zorlamayın.
Sık sorulan sorular
Göğüs ağrısında 112 mi aranmalı?
Kalp krizi düşündüren baskı/sıkışma, yayılım, nefes darlığı, soğuk terleme veya ani kötüleşme varsa evet. Ağrının yalnızca internetteki bir açıklamaya dayanarak zararsız olduğuna karar vermeyin.
İnme belirtileri geçerse de acil mi?
Evet. Ani gelişip geçen yüz/kolda güçsüzlük, konuşma veya görme bozukluğu geçici iskemik atak gibi ciddi bir uyarı olabilir. 112’yi arayın.
Her yüksek ateş için ambulans gerekir mi?
Hayır. Ancak ateşle birlikte bilinç değişikliği, boyun sertliği, ciddi solunum sorunu, nöbet, bastırılınca solmayan döküntü veya ağır genel durum bozukluğu varsa acil yardım gerekir. Bebekler ve risk grupları ayrıca değerlendirilmelidir.
Alerjide ne zaman 112 aranır?
Dil/boğaz şişmesi, solunum veya yutma güçlüğü, bayılma ya da hızlı kötüleşme varsa 112’yi arayın. Deride döküntü bulunmaması ağır alerjiyi dışlamaz.
Nöbet geçirirken kişinin ağzı açılmalı mı?
Hayır. Ağza cisim veya parmak sokmayın; kişiyi tutup kasılmaları durdurmaya çalışmayın. Yaralanmayı önleyin, süreyi izleyin ve acil durum ölçütlerinde 112’yi arayın.
112’yi ararken hangi bilgiler istenir?
Bulunduğunuz açık adres/konum, olayın türü, kişi sayısı, görülen belirtiler ve mümkünse başlangıç zamanı önemlidir. Görevli telefonu kapatmanızı söyleyene kadar yönlendirmeleri izleyin.
İlgili sağlık rehberleri
Belirtiler hakkında genel bilgi için göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma ve baş dönmesi yazılarını inceleyebilirsiniz. Acil belirtiler varsa bu rehberleri okumak için yardım istemeyi geciktirmeyin.
Resmî ve uzman kuruluş kaynakları
- T.C. İçişleri Bakanlığı — 112 Acil Çağrı Merkezi
- CDC — İnme belirtileri
- American Heart Association — Kalp krizi ve inme belirtileri
- NHS — Anafilaksi
- NHS — Sepsis
- NHS — Menenjit
- CDC — Nöbette ilk yardım
Editoryal not: Bu metin Nedoktoru.com Editoryal Ekibi tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hekim tarafından kişiye özel değerlendirme değildir. Son içerik kontrolü: 11 Kasım 2026. Kaynakların yayımlanma ve güncellenme tarihleri farklı olabilir. Hata veya eksik bildirmek için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
