Alerjik Rinit İçin Hangi Doktora Gidilir? KBB mi Alerji mi?

Alerjik rinit, polen, ev tozu akarı, hayvan kaynaklı alerjenler veya küf gibi normalde zararsız maddelere karşı bağışıklık sisteminin alerjik yanıt oluşturmasıyla gelişen burun iltihabıdır. Burun akıntısı, hapşırma, kaşıntı ve tıkanıklık en sık belirtilerdendir; gözlerde kaşıntı ve sulanma da eşlik edebilir. Mevsimsel olabileceği gibi yıl boyunca da sürebilir.

Alerjik Rinit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Burun şikâyetleri baskınsa ve özellikle yapısal bir burun tıkanıklığı, tekrarlayan sinüs yakınmaları veya başka KBB problemi de düşünülüyorsa KBB uygun bir başlangıçtır. Belirtilerin polen, ev tozu, hayvan veya başka alerjenlerle ilişkisini netleştirmek; alerji testinin gerekli olup olmadığına karar vermek veya alerjen immünoterapisini değerlendirmek için ise Alerji ve İmmünoloji uzmanı önemli rol oynar.

Durum	Başvurulabilecek bölüm
Burun tıkanıklığı, akıntı, hapşırma ve kaşıntı	KBB veya Alerji ve İmmünoloji
Polen, ev tozu, hayvan gibi belirli tetikleyici şüphesi	Alerji ve İmmünoloji
Tek taraflı veya kalıcı burun tıkanıklığı, yapısal sorun şüphesi	KBB
Alerjik rinit + astım / hırıltı / nefes darlığı	Alerji ve İmmünoloji; gerektiğinde Göğüs Hastalıkları
Çocukta alerjik rinit	Çocuk Sağlığı; gerektiğinde Çocuk Alerji / KBB

Alerjik Rinit Belirtileri Nelerdir?

• Arka arkaya hapşırma
• Burun akıntısı
• Burun tıkanıklığı
• Burun, damak veya boğazda kaşıntı
• Gözlerde kaşıntı, kızarıklık veya sulanma
• Mevsime veya belirli ortamlara göre artıp azalan yakınmalar

AAAAI, alerjik rinitte bu belirtilerin yanı sıra göz alerjisinin sık eşlik edebileceğini ve alerjik rinitin astım belirtilerini kötüleştirebileceğini belirtir. Bu yüzden burun yakınmalarına hırıltı, göğüste sıkışma veya nefes darlığı eşlik ediyorsa bunu hekime mutlaka söylemek gerekir.

Her Rinit Alerji midir?

Hayır. Alerjik olmayan rinit de burun tıkanıklığı ve akıntı gibi benzer belirtiler yapabilir. Sigara dumanı, keskin kokular, hava değişimi, bazı ilaçlar ve başka durumlar alerjik olmayan riniti tetikleyebilir. AAAAI, rinit belirtileri olan kişilerin önemli bir bölümünde alerji bulunmayabileceğini vurgular. Bu ayrım gereksiz “alerji paneli” yaptırmamak ve doğru tedaviyi seçmek için önemlidir.

Alerji Testi Herkese Gerekir mi?

Hayır. Tanıda şikâyetlerin zamanı, ortamla ilişkisi, aile öyküsü ve muayene önemli yer tutar. Alerji uzmanı gerekli görürse cilt testleri veya kanda spesifik IgE testleri gibi yöntemlerden yararlanabilir. Test sonuçlarının kişinin gerçek öyküsüyle birlikte yorumlanması gerekir; yalnız pozitif bir test sonucu, o maddenin mutlaka klinik şikâyet yaptığı anlamına gelmez.

Burun tıkanıklığı, yüz basıncı veya uzayan sinüs yakınmaları varsa Sinüzit İçin Hangi Doktora Gidilir? rehberimiz de yararlı olabilir. Alerjiyle birlikte öksürük ön plandaysa Öksürük İçin Hangi Doktora Gidilir? içeriğine bakabilirsiniz.

Alerjik Rinit Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi kişinin tetikleyicilerine ve belirtilerinin şiddetine göre planlanır. Tetikleyiciyi mümkün olduğunca azaltmak, burun için uygun salin uygulamalar, antihistaminikler ve burun içine uygulanan kortikosteroid ilaçlar sık kullanılan seçenekler arasındadır. İlaç seçimi yaş, gebelik, eşlik eden hastalıklar ve kullanılan diğer ilaçlara göre değişebileceği için özellikle uzun süreli kullanımda hekim veya eczacı önerisi önemlidir.

Belirli alerjenlere karşı klinik olarak anlamlı duyarlılığı olan ve uygun seçilmiş kişilerde alerjen immünoterapisi değerlendirilebilir. Bu tedavi herkes için gerekli değildir ve alerji uzmanı tarafından kişinin öyküsü, testleri ve diğer hastalıklarıyla birlikte planlanır.

Alerjik Rinit ile Egzama veya Astım Birlikte Olabilir mi?

Alerjik hastalıklar aynı kişide birlikte görülebilir. Alerjik rinitin yanında astım veya atopik dermatit (egzama) bulunması, Alerji ve İmmünoloji değerlendirmesini daha anlamlı hale getirebilir. Cilt şikâyetleri de varsa Egzama İçin Hangi Doktora Gidilir? rehberimizde Dermatoloji ile Alerji arasındaki rol ayrımını anlattık.

Ne Zaman Daha Hızlı Değerlendirme Gerekir?

Alerjik rinit çoğu zaman acil bir durum değildir. Ancak burun belirtilerinin yanında ciddi nefes darlığı, hırıltıyla birlikte konuşmakta zorlanma, dudak-dil-boğaz şişmesi, bayılma hissi veya hızla gelişen yaygın alerjik reaksiyon belirtileri varsa bu tablo yalnız “saman nezlesi” olarak kabul edilmemeli ve acil yardım alınmalıdır. Tek taraflı, giderek artan burun tıkanıklığı veya tekrarlayan burun kanaması gibi alışılmadık belirtiler de KBB değerlendirmesini gerektirir.

Randevu Öncesinde Neleri Not Etmek Yararlı?

• Belirtilerin hangi aylarda veya hangi ortamda arttığı
• Evde hayvan, nem/küf veya yoğun toz maruziyeti olup olmadığı
• Göz, astım veya egzama belirtilerinin eşlik edip etmediği
• Kullandığınız alerji ilaçları ve bunlardan ne kadar fayda gördüğünüz
• Burun tıkanıklığının tek taraflı mı iki taraflı mı olduğu
• Ailede astım, alerjik rinit veya egzama öyküsü

Mevsimsel Alerjik Rinit ile Yıl Boyu Süren Rinit Arasındaki Fark Nedir?

Belirtiler yalnız ilkbahar-yaz gibi belirli dönemlerde artıyorsa polen gibi mevsimsel alerjenler daha olası olabilir. Yıl boyunca süren yakınmalarda ev tozu akarı, hayvan kaynaklı alerjenler veya küf gibi kapalı ortam tetikleyicileri düşünülebilir; ancak alerjik olmayan rinit de benzer şekilde yıl boyu sürebilir. Belirtilerin takvimini ve hangi ortamda arttığını not etmek, hekimin hangi testin gerçekten anlamlı olduğuna karar vermesine yardımcı olabilir.

Burun Spreyleri Konusunda Nelere Dikkat Edilmeli?

Alerjik rinitte kullanılan burun spreyleri aynı tür ilaç değildir. İntranazal kortikosteroidler uzun süreli kontrol amacıyla kullanılabilirken, bazı dekonjestan spreyler yalnız kısa süreli kullanım için uygundur ve uzun kullanım tıkanıklığı kötüleştirebilir. Bu nedenle “burun spreyi” adı altında rastgele ürün seçmek yerine ilacın türünü, kullanım süresini ve doğru uygulama tekniğini hekim veya eczacıyla netleştirmek daha güvenlidir.

Kaynaklar

• AAAAI – Hay Fever / Rhinitis
• AAAAI – Allergic Rhinitis Defined
• AAO-HNS – Clinical Practice Guideline: Allergic Rhinitis
• NHS – Allergic rhinitis
• NHS – Anaphylaxis

Son kaynak kontrolü: 28 Ağustos 2026. İçerik Nedoktoru.com Editoryal Ekibi tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya kişiye özel tedavi önerisi değildir.